Poeta in lingua sarda

Costantino Longu

Autore della poesia “Sesta torrada"

Vai al profilo del poeta

Poesia in lingua sarda - Bolotana, 1926

Sesta torrada

Pro una pizzinna chi s’est bantada chi fit s’amante mia

Cando ded’ esser su mont’ Evereste

a su matessi livellu ‘e su mare

da s’ altura comente como este,

tando s’ intentu tou as a lobrare.

1

Cando intro su regnu italianu

ded’ esser sa cittade de Parigi,

cando iden su riu de Tamigi

attraversande in su Campidanu,

siccu est su Pacificu Oceanu

chi lu den a fruttetos piantare.

2

Cando ded’ esser su monte Limbara

de granitu isprovvistu totalmente,

cando Roma no est in Continente

e in Sardigna non ded’ esser Mara,

cand’ in mesu su desertu Sahara

niente rena si ded’ incontrare.

3

Cando in zerru non bi ponet nie

in sas montagnas de su Gennargentu,

in Martu mai no andat su entu,

de vintibattor oras est sa die,

cando in Roma den bider a tie

chi des dama ‘e corte resultare.

4

Cando den esser sos chercos fozidos

in su coro ‘e su zerru verdeggiantes,

cando enin sos riccos diamantes

dae sos poberittos possedidods,

cando non sunu niente istruidos

sos chi sas legges solene formare.

5

Cando sun d’ oro inveces de ferru

sos istrumentos de s’ agricoltura,

cand’ in Sardigna faghen regortura

de s’ orzu e de su trigu intro ‘e zerru,

cando ides sa linna de aladerru

a isclas de carru adoperare.

6

Cando ded’ esser sa bica ‘e Palai

in sas montagnas de su Continente,

cando sa vena ‘e s’ abba ‘e su Carente

non bessid’ in su sartu de Illorai,

cando ides sa idda de Onifai

sa metropoli sarda diventare.

7

Cando ides su Padru ‘Olotanesu

totu in pianura situadu,

cando ides in su riu ‘e Adu

passande sos piroscafos in mesu

e chi sos transatlanticos de pesu

si den bider inie navigare.

8

Cando ides su nodu ‘e Piemonte

a palattos modernos costruidu,

cando a tie si offrit pro maridu

unu giovanu bellu, riccu e conte,

e cando an’ a fagher unu ponte

chi attraesset su Tirrenu mare.

9

Cando dae Sardigna a Continente

bi an’ a fagher una ferrovia,

e cando moler la dene s’ olia

e non nde ogat de ozu niente,

cando su sole ispuntat in Ponente

e in Levante che det tramontare.

10

Cando si unit una cumpagnia

e an’ a fagher una teleferica

dae Sardigna fin’ a Nord America

pro trasportare dogni mercanzia,

e cando faghen una galleria

chi det totu su mundu attraversare.

11

Cando sa zente bezza e rimbambida

torrat in forzas de comente fidi,

e cando s’ abba non cazzat su sidi

pro chi la buffet sa zente sidida,

cando de otto dies est sa chida

e Frearzu trintunu a nde contare.

12

Cando in custu mundu sos viventes

mai non s’ ismalaidana né morini,

che giovanos sas forzas invigorini

cando diventan bezzos e cadentes,

e de gasie, fortes e potentes,

bìoso in eternu an’ a restare.

13

Cando torrat a sos zegos sa vista

a cuddos ch’ in su totu l’ an perdida,

cando torrat de nou in sa vida

preigande ogni santu Evangelista

e torrat puru Giuanne Battista

de nou in su Giordanu a battizare.

14

Cand’ in beranu d’ erbas e fiores

sa campagna non benit adornada,

e chi no est niente disizada

cust’ istagione dae sos pastores,

cando puru in beranu a sos albores

sos puzones niente an’ a cantare.

15

Cando in s’ umanidade intiera

in dogni cosa det esser sa fide,

cando s’ aghina non l’ attit sa ide,

in zerru mai s’ annuat s’ aèra,

cando a intro de ogni galera

si b’ andat volonteri pro gosare.

16

Cando dae panteras e leones

sun invasos sos campos de Sardigna,

e pro punire sa zente maligna

non b’ at aer galeras né presones,

cando non faghen zannas né braccones

in sos palattos ch’ an’ a fabbricare.

17

Cando sos muradores in su mundu

sos palattos principian dae susu,

invec’ ‘e fagher coment’ est in usu

a los principiare dae fundu,

e cando s’ universu cantu est tundu

a muragliones lu dene serrare.

18

Cando in s’ universu cantu est vastu

sa zente chi s’ agattat non bi zistede,

cando de cantos omines esistede

non bi nd’ at aer nessunu guastu,

cando naschen sos caddos cun s’ imbastu

e domados derettu a impreare.

19

Cando pius no est avvelenada

sa puntura chi a s’ omine dat s’ arza,

cando sa pianura ‘e sa Pranarza

d’ elighes at a esser abbuscada

chi a inie da’ ogni contrada

sos riccos benner den a villeggiare.

20

Cand’ in sa militare disciplina

non b’ at aer presone né cunsigna,

e cando in su mare de Sardigna

non bi det aer manc’ una salina

e cando in istiu a sa marina

non bi andat nessunu pro bagnare.

21

E cando dare dene in robustesa

sas maladias prus malas e graves,

cando non det posseder pius naves

in su mare sa nazione Inglesa,

cand’ in su tempus de sa giovinesa

nessunu at bidea de amare.

22

Cand’ in Sedilo a santu Costantinu

non li faghen in Triulas sa festa,

Dante non fit iscenziada testa

pro formare su poema divinu,

cando in bidda in dogni caminu

s’ idet su tramv’ elettricu passare.

23

Cando sa cosa ch’ eo ti fentomo

bider la dese tota capitada,

sa idda nostra a esser modernada

dae su puntu de coment’ est como,

de bi aer in mesu unu Duomo

chi potat su ‘e Milano superare.

24

Cando faghen de ferula sas bigas

e-i sos arbures de sos bastimentos,

produire si den sos alimentos

senza b’ aer tribaglios né fadigas,

cando non faghet su trigu a ispigas

ma che patata lu dene ogare.

25

Cand’ in Sardigna esistit unu riu

chi non bi at in zerru abba niente,

invece poi, a su differente,

rigogliosu det esser in s’ istiu,

chi dogni pesantissimu naviu

subra sas undas lu potat portare.

26

Cand’ un’ ateru riu in sas bassuras

prus rigogliosu ‘e su primmu si fundede,

cant’ agattat in su percursu mundet

andande sempre versu ‘e sas alturas,

e laores, piantas e pasturas

in sas collinas potat devastare.

27

Cando coltivan sindria e melone

in Zuri torra e bi faghen teula,

cand’ in Sa Serra non b’ at mai neula

in su percursu ‘e sa fritta istagione,

cando torrat su massaggiu Giasone

cuddos traos famosos a domare.

28

Cando essende sas aeras nettas

mai iscaldit su sole in sos istios,

cando a sas vettas li naran pendios

e a sos pendios li narana vettas,

cando non b’ at prus feminas civettas

né ch’ a denotte bessin pro asare.

29

Cando des bider a tie adorende

sa zente de su mundu tota canta,

cando den bider in sa giogia santa

in sas piazzas sa zente ballende,

cando den bider sos mortos torrende

dae sas losas de nou a campare.

30

Cando at a torrare su inari

de nou a sa moneda primitiva,

e chi de s’ Adriaticu in sa riva

no at a esser sa cittade ‘e Bari,

e cando dae Palai a Gonari

passan sos trenos in funicolare.

31

Cando senza moschettos e fusiles

né perunu cannone né mitraglia

sos esercitos bintran in battaglia

in sas presentes epocas civiles,

e cando subra de sos campaniles

non bi usan campanas pro sonare.

32

Cando no usan sale in sas dimoras

e chi frisca no est sa carapinna,

e cando sas campanas sun de linna

e pius che metallu sun sonoras,

sas passadas pius felices oras

s’ omine mai las det rimembrare.

33

Cando mudat su sole movimentu

chi a su manzanu det fagher tramontu,

cando resurtan a fagher su contu

de sas istellas de su firmamentu,

cando sas monzas intro su cumbentu

passan sos annos e senza pregare.

34

Resultare ti det s’ idea vana

chi continu in sa mente giughes fissa

cando pius non celebrat missa

sa Cresia Apostolica Romana

e chi tota sa zente cristiana

a sas legges paganas s’ at a dare.

35

Tue arrivas a s’ intentu tou

cando non bi at abba in s’ Eufrate,

e chi sas puddas an’a dare latte

e sos puzones non bessin dae s’ ou,

cando decretan una legge a nou

chi dat permissu d’ occhire e furare.

36

Cuddas undas perennes de su Nilu

den cunvertere in ozu ermanu,

cando in sa cittad’ ‘e Fabrianu

non bi den fabbricare pius pabilu,

cando de chentu gammos est su chilu

e non comente si solet usare.

37

Cuddas chi bezzas sun e cogiuadas

de nou den torrare a verginellas

e de persone gentiles e bellas

comente cando fin senz’ isposadas,

cando cuddas chi sun disonoradas

che onestas las an’ a calculare.

38

Cando in sa regione de Campania

imperversare det un deluviu,

chi che portet intreu su Vesuviu

in sos desertos de Tripolitania,

che leet puru s’ Etna de Catania

e los collochet vicinu a pare.

39

Cando torrat dae nou Nerone

in Roma a fagher de incendiariu,

e torrare Gesusu a su Calvariu

det a fagher sa morte e passione,

e cando torrat su forte Sansone

contra ‘e sos Filisteos a gherrare.

40

Su nomene de Dante e Beatrice

no est connotu in s’ Italia intrea,

cando Eleonora d’ Arborea

torrat a fagher de legislatrice,

torrare puru det Carlo Felice

dae nou a Casteddu pro regnare.

41

Cando chi non pius in damegianas

né in ampullas s’ usat s’ abbardente,

ma in sas campagnas bessit a sorgente

coment’ essidi s’ abba in sas funtanas,

cando a sas montagnas alpigianas

sos bastimentos bi den approdare.

42

Cando sos abitantes de su mundu

den viver sempre cun felicidade

in dun’ immensa tranquillidade

senza turmentos né dolu profundu,

chi de continu cun gosu giocundu

tota sa vid’ insoro den passare.

43

Cando sos tempos felices arrivana

chi non tribagliene in peruna parte,

né in industria, impiegu o arte,

né pastorizia, né campos coltivana,

e gai totu in su mundu vivana

comodamente senza tribagliare.

44

Cando su dromedariu a fua

in sas montagnas det currer che bitula,

no est insettu nocivu sa titula

anzis bramada est s’ esistenzia sua,

e in siccu at a fagher s’ambisua

finas sas pedras s’ at a manigare

45

Finis, cando suzzedit totu custu

tando tue b’arrivas a s’idea,

sos amores de Dido cun Enea

non succedesin in tempus vetustu,

torrat Ottavianu Augustu

dae nou in Roma a imperare

…tando s’intentu tou as a lobrare!

ARCHIVIO ALFABETICO

A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U V Z