Poeta in lingua sarda

Costantino Longu

Autore della poesia “Ingratitudine e riconnoschenzia"

Vai al profilo del poeta

Poesia in lingua sarda

Ingratitudine e riconnoschenzia

1

Una notte un’ omine imbriagu

lu agattesi ruttu in sa cunetta:

l’ adderetto, lu leo a sa brazzetta

ma, sende caminande a pagu pagu,

una resorza puntuda che agu

nd’ ogat da’ sa burzacca ‘e sa giacchetta;

si non mi nde abbizo prontamente

mi bucat sa pettorra malamente.

2

Si ti suzzedit, s’ iscuru ‘e te,

abbandonadu t’ aiat su podere.

Un’ imbriagu deo pro dovere

l’ apo regortu, cand’ at postu pè

in domo sua, lestra, su caffè

cumbidadu mi l’ ada sa muzere,

e-i su maridu, pro cuss’ azione,

m’ est diventadu unu caru amigone.

3

S’ ingratitudine fea inoghe milla,

a chie faghet bene rendet penas;

Colombo, una vida tranquilla

non l’ at connota cun dies serenas:

pro culpa de s’ ingratu Bobadilla

nde l’ an battid’ arriad’ ‘e cadenas.

Ca Isabella male lu favoridi

ismentigadu in miseria moridi.

4

Non semus totu gai ‘e coro feu,

non bi sigas in custa cuntierra;

los istimo a mamma e babbu meu

su tempus chi che duran in sa terra,

si lu possedo unu pane intreu

cun issos lu divido perra perra:

penas a sa ezzesa no annango

e cando si che morin los piango.

5

Deo isco chi calchi fizu b’ ada

chi da’ cando sa mama che l’ est morta

non la chilchesit prus manc’ una orta,

non l’ agattat inue est sepultada;

sa losa ue issa bi est regorta

est solitaria e abbandonada,

non b’ at fiores né lughe peruna,

calchi notte l’ illuminat sa luna.

6

Omines b’ ada cun bideas varias,

bi nd’ at ingratos e riconnoschentes;

non sun totu sas losas solitarias

b’ andana pro pregare sos parentes.

Riconnoschenzias sunu nezzessarias

pro cant’ an fattu cando fin viventes:

pro sas personas caras, sos chi campana

in sa rughe l’ azzendene sa lampana.

7

Sighidu fidi Giommaria Angioy

sende capu de su famosu motu,

l’ an primma cal’ eroe riconnotu

s’ ingratitudine però pagat goi:

in trist’ esiliu in Parigi poi

morit abbandonadu dae totu,

lontanu da’ sa propria dimora

e da sa patria ch’ est oppress’ ancora.

8

A Deledda famat tanta moltitudine,

l’ an de su premiu Nobel insignida;

s’ in sa domo inue fit naschida

b’ est sa lapide, no est ingratitudine:

in sa cresia de sa Solitudine

l’ ana cun tant’ onore sepellida,

ca cun riconnoschenzia sinzera

Nuoro nd’est de Grazia fiera.

9

Marconi, cale summu iscenziadu,

pro l’ aggiuare su guvernu pregada:

su bene chi podet fagher l’ ispiegada,

ottennidu at su primmu risultadu;

leandelu pro un’ isbalestradu

dogn’ azudu s’ Italia li negada:

abbandonande cust’ ingrata terra

espatriat e l’ aggiuat s’ Inghilterra.

10

Marconi de iscenzia fit su pernu

cun sos imbentos chi at post’ in motu,

a issu dogni populu est devotu

su nomen sou det restar’ eternu.

Si non l’ ana sos primmos riconnotu

l’ at riconnotu un’ atteru guvernu:

pro essere onoradu dignamente

l’ an fattu ‘e s’ Accademia Presidente.

11

Galileo, iscrutande sas alturas,

a un’ era novella dat iniziu,

narat cun iscentificu giudiziu

sas veridades prus giustas e puras;

ca est contra sas sacras iscritturas

l’ an cundennadu in su sant Uffiziu:

pustis chi sa cundanna li pioet

gridat cun ira: “Eppuru si moet!”

12

Ma de riconnoschenzia t’ infiamma,

su meritu ‘e Marconi no est pagu,

pensa, pius de unu naufragu

l’ at salvadu cun su Marconigramma,

at evitadu prus de unu dramma

ca de fisica fit su primmu magu:

cun dogn’ invenzione at dadu proa

fagher’ arbescher’ un’ epoca noa.

13

Garibaldi, s’ eroe leggendariu,

in totu sas battaglias si est distintu,

l’ an cun ingratitudine custrintu

s’ esiliu de si leare volontariu;

in Caprera viviat solitariu

che in dun’ imbrogliosu labirintu,

passande vida trista e bisonzosa,

miseru, in cuss’ isola pedrosa.

14

De Sassari s’ eroica brigata

cumbattit cun fusiles e mitraglias,

parizzas bortas est bistada isfatta

in sas pis difficiles battaglias;

sa patria però non l’ est ingrata

ca decorada cun battor medaglias

de oro l’ ana pro sas glorias suas

e in dogni bandela bi nd’ at duas.

15

Cun sas medaglias decorada l’ ana

de Sassari sa brigata valorosa,

però, pro ricumpensa, paga cosa

nd’ at da’ sa nazione italiana:

trattad’ est che coloni’ africana

s’ isola de Sardigna generosa,

ismentigande sempre ogni prommissa

totu sas frafaruzas sun’ a issa.

16

Zuseppe Mannu, s’ istoria ‘e Sardigna

iscritta l’ ada de tantas edades,

non l’ an trattad’ in manera maligna

anzis, s’ attentamente bi osservades,

in tantas biddas, in tantas zittades,

b’ at una via pro memoria digna;

su sovranu, ca fit digna persone,

riconnoschente, fattu l’ at barone.

17

Savonarola fit preigadore

de sa vera dottrina cristiana,

s’ operar’ ‘e sa cresia romana

cundannaiat cun tantu fervore.

In Firenze, ingratos, cun furore

impiccadu e brusiadu l’ ana:

in vida persighidu l’ ana tantu

e poi lu cherian fagher santu.

18

De santu immortale at sa corona,

Franziscu, ch’ at de poberu s’ insonu,

fattu l’ an de s’ Italia patronu,

est santa Caterina sa patrona.

Antoni, chi fit naschidu in Lisbona,

chi at de sos miraculos su donu,

in Padova li renden tant’ omaggiu

sos credentese in pellegrinaggiu.

19

Enric’ Ottavu de idea pagu ona,

d’ ingratitudine at sa mente piena,

ripudiat Caterina d’ Aragona

pro s’ isposare cun Anna Bolena;

pro ambas de reina sa corona

lis est bistada turmentu e cadena,

mancu de Anna soddisfattu restat

l’ accusat d’ adulteiru e l’ istestat.

20

D’ Eleonora sos meritos suos

d’ eternare ritenen’ opportunu,

in Oristanis riconnoschentes sunu

attinde su monumentu a sos congruos

de maggiu in sa die vintiduos

de su milleottighentosottantunu;

su monumentu in medas l’ amos bidu

e dae Duprè istesit isculpidu.

21

Angelica cor’ ingratu at in su sinu,

est troppu bella però troppu infìda;

traighet a Orlando paladinu

cun su soldadu Medoro s’ est fuida.

Passand’ in dunu buscu, su meschinu,

in sa corzola bidend’ imprimida

s’ iscritta de ogni insoro godimentu

nde girat su chelveddu in su momentu.

22

Non sun totu chi tramas an bordidu:

fit Penelope de tessere istracca,

sende riconnoschente a su maridu

a sos Procios resistit cun fiacca,

finas a cando torrare l’ at bidu

a Ulisse a s’ isola d’ Itaca.

Penelope est bistada affettuosa

cant’ istesit Angelica ingannosa.

23

Amalasunta de virtudes piena

isposat su fradile Teodatu,

poi chi mere de su regnu l’ at fattu

la leat e la ponet in cadena;

in dun’ iscogliu ‘e su lagu Bolsena

che l’ inserrada su vile, s’ ingratu,

poi de un’ annu de tantu patire

senza piedade fatta l’ at bocchire.

24

Ester, bellesa rara senza neu,

resultesit de Persia reina;

sa furca preparada a Mardocheu

de Aman est bistada sa ruina,

salvadu l’ ada su populu ebreu

bistad’ est riconnota che reina,

una segunda fit Nostra Signora,

in Israele la festan ancora.

25

Didone de Cartagine reina

ospitat a Enea e lu ristorada;

l’ istimat issu e issa s’ innamorada

afalzande de Licheu sa chisina,

ma cando l’ abbandonat, sa meschina

pianghet, si disperat e s’ accorada:

a tant’ ingratitudin’ e ingannu

si ch’ imbolat in dunu fogu mannu.

26

Artemisia pro su sou maridu

Mausolo, chi fit re de Caria,

at sa famosa tumba costruidu

ue l’ at prantu cando fit battìa;

l’ an cun tristas istatuas abbellidu

iscultores de rara valentìa,

fit de su mund’ antigu meraviza,

cust’ est riconnoschenzia ti nd’ abbiza.

27

Bussone cun s’ ispada l’at s’ iscola,

at nemigos anzenos isconfittu;

Milano cun Venezia l’ an traittu

medas bortas, no una orta sola.

Manzoni pro su cont’ ‘e Carmagnola

una trista commedia at iscrittu:

culp’ ‘e falsos suspettos e raggiros

l’ istestan in su “Pont’ ‘e sos suspiros”.

28

Da’ Pericle l’ an connota in Atene

s’ edad’ ‘e s’ oro in su tempus vetustu,

in Roma l’ an connota pro Augustu

ca totos duos operadu an bene;

a Pericle riconnoshere lu dene

summu guvernadore in sensu giustu,

pro Augustu Roma no est avara

l’ at de sa paghe innalzadu s’ Ara.

29

Giovanna d’ Arco, giovana eroina,

liberat sa franzesa nazione,

poi ch’ at tentu s’ ispirazione

prodigiosa, pro grazia divina,

l’ an brusiada e fatt’ a chisina

in dun’ ispaventosu fogulone;

culp’ ‘e s’ ingrata zente borgognona

l’ an cundennada che un’ istregona.

30

Tando abberu tue ses cunvintu

ch’ ingratitudine b’ at in dogni coro,

a sos eroes Manca cun Scintu

l’ an riconnotu su valore insoro,

ca sa terra de sambene ana tintu

decorados a medaglia de oro:

fin send’ in vida resos immortales

da’ sos riconnoschentes generales.

31

Pensadebei in sa present’ edade

cantu s’ omine est diventadu ingratu,

faghinde dogni tantu unu ricattu

pro irricchire, non pro nezessidade;

in primma si ritiran su riscattu

poi los bocchin senza piedade:

est de s’ ingratitudine su fruttu

si bi at tantas famiglias in luttu.

ARCHIVIO ALFABETICO

A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U V Z