Nukoro: a s'abboju IBIS sa presentada de sos liberos imprentados dae s'Acadèmia de su Sardu
Su 25 de Kapidahni 2026, in su sotziu IBIS in Nukoro, sunu istados presentados sos liberos “Su Sardu Standard” e “Su Sardu: Lìngua de Europa” (Alfa Editrice); operas de impìtu pro imparare su sardu in sas iskolas, fathos dae s’Acadèmia de su Sardu pro manu de sos dirigentes Giovanni Spano e Vittorio Pinna. Sos partecipantes sunu istados retzidos dae Lisetta Bidoni, operatrice culturale mahna de su sotziu IBIS.
S’intrada a sa presentatzione este istada fatha dae Cristoforo Puddu, zornalista, poeta, iskrìtore e sotziu IBIS. Pro kumprendere s’importantzia de kustos duos liberos, Puddu a’ fathu una sumida de s’istoria de Sardijna e de komente sa limba nostra a’ tentu kambiamentos ki no ana mudadu meda s’origine, lahsendeli su karactere de limba propria. Sikidi ponzende a kampu su tempus italianu de komo ki nos e’ zutende a perdere su karactere de limba, kun s’ahrisku de ke la perdere in tòtu. Sa publìkatzione de kustos duos liberos mirada a dare unu azudu mahnu a muntehnere sa limba nostra e a dare unu azudu mahnu a s’iskola pro l’imparare.
Giovanni Spano a’ presentadu sos liberos ilgiarende de komente sunu istados fathos. Su primu pensamentu este istadu de komente kunfrontare e kunkordare sos duos kantos mahnos de sa limba nostra: logudoresu e kampidanesu dende modu de kumprende ki este una sa limba, mankari una matehsi peraula benze nada in modu dìferente. Kustos liberos aberini a sa digitalizzaione in modu ki su k’este iskrìtu pòtad ehsere kestionadu dae kie este imparende e dare gai azuntas de partikulares e jarimentas. Kusta teknika noa pode dare una ispinta a imparare su sardu pius kun sentidu, okendekelu dae unu sistema ki finas a ora este istadu istudigu.
Vittorio Pinna nos a’ dadu una vista pahsionale de sas peraulas sardas, faedhendhe de s’etimologia de pakas peraulas ki inditana lokos e ki a nois podian pahrere kena perunu ahsimizu, fatendehnos kumprendere ki sa limba nostra no este minuda ma ispaniada si nois la kestionamus de pius e la istudiamus.
Sos partecipantes ana pòtidu fakes prekuntas e nahrere pàhrere pro su kestionu de sa limba.
Bustianu Pilosu: “No b’a’ zovanos ki iskana su sardu, ka su sardu no este intradu in sas iskolas,…e si intrada li deven dare valore legale kantu s’italianu, si no nishunu bi l’istudiada, komente este in Alto Adige e in sa Regione Basca…. E pro bi resehsire kere ki brighemus forte pro nos pohnere de ackordu a lu fakere”.
Anacleto Zidda: Sa LSC ki b’este dae 20 ahnos, no a’ tentu fortuna , proite ? Ka sos sardos kerene imparare una limba ki siada già esistida, no una fatha a misciamuredhu. Este pius fatzile a imparare in iskola sa limba de sa idha ishoro e poi kunfrontada kun su bonorvesu o ateru de Planarza ki pode fakere sa funtzione de LSC kena sa timoria de ke perdere s’ishoro de idha….E ki epada valore legale pro sa Sardijna”.
Stefano Franco Ruju: “No atzàpamus pius zente ki faedhada in sardu. Komente podede imparare sa zoventude si nois no los kestionamus in sardu? Sa solutzione pius zusta este a lu favedhare kin tòtus”.
Angela Cerina: “Su problema de sa limba sarda este kumplehsu e de rickesa de limba, pro la sarvare kere ki dae kodhos no’ke falemus kuhsu sensu de therackia ki amus kun s’italianu e ki nos ana induidu dae meda temus a isfidiadura e a malagana”.
Tonina Deriu, ahmentada Gonario Francesco Sedda ki ada fathu unu vockabolariu e tradutziones in sardu de operas universales. Vanna Dejana, Franca Piras, Salvo Deiana, Tonino Mesina, ana kunkordadu kantu este istadu nadu e àtidu àteras testimoniantzas de sa situatzione de su sardu in kustu tempus e de sas difikultades pro lu pohnere in liberos pro s’iskola, de sa dijnidade de sa limba nostra….ma tòtu kunkordana ki sa sarvesa de sa limba este a la faedhare
Anacleto Zidda